Malaria jest jedną z groźniejszy chorób tropikalnych. Warto zaznaczyć, że jest to schorzenie najczęściej spotykane poza krajami endemicznymi, oznacza to, że z malarią bardzo często można zetknąć się np. w krajach europejskich, gdzie jej występowanie jest zjawiskiem wtórnym. Malaria jest najczęstszą chorobą, którą można przywieźć w formie „pamiątki” z wakacji. W Polsce co roku na malarię choruje bardzo wiele osób, jest to wynik niezwykle wysoki, biorąc pod uwagę, że w normalnych warunkach, nie jest to choroba występująca w Polsce.Wybierając się do krajów występowania malarii, należy zachować szczególną ostrożność. Warto obserwować swoje ciało, zwracać uwagę na wszystkie symptomy. Jakie są zatem objawy malarii, kiedy można mówić o występowaniu malarii mózgowej i czy neurologiczne symptomy tej choroby są wyleczalne?
Malaria to typowa choroba, której pierwsze objawy są niezwykle niejednoznaczne, są to bowiem symptomy grypopodobne. W najgorszym położeniu są osoby, które wróciły już jakiś czas temu z wakacji z krajów endemicznych, czyli tam, gdzie malaria najczęściej występuje. Mówi się wtedy o tzw. malarii później. Pacjent niestety, może pomylić pierwsze objawy malarii ze zwykłym przeziębieniem.
Na początku pojawiają się:
Po kilku dniach chorego zazwyczaj dopadają wymioty oraz nudności. Warto dodać, że pierwszym, bardzo charakterystycznym symptomem, rozwijającej się malarii w ciele człowieka, jest tzw. zimnica. Chory skarży się na dreszcze, a także napady niezwykle intensywnej potliwości ciała. Pierwsze objawy malarii zamieniają się w symptomy jednoznacznie świadczące o rozwoju choroby.
Niekiedy niezwykle charakterystyczne są także objawy neurologiczne malarii. W przypadku zaniedbania choroby lub pod zakażenia się pewnego rodzaju pasożytem, który należy do jednej z czterech odmian malarii, można złapać mózgową odmianę malarii. Występują wtedy niezwykle charakterystyczne objawy neurologiczne. Przede wszystkim pacjent odczuwa niepokój, a także ogólnie zdezorientowanie. Bardzo często dochodzi również do uszkodzenia mózgu lub zapalenia mózgu. Objawy neurologiczne malarii obejmują także pojawianie się drgawek, zaburzeń mowy oraz w śpiączki.
Malaria jest schorzeniem, które przenoszone jest przez komary. Do zarażenia się tą chorobą dochodzi w momencie ukąszenia komara i przeniesienia pasożytów do ciała człowieka. Najczęściej można zarazić się tą chorobą, przebywając w krajach endemicznych, np. na terenach afrykańskich, azjatyckich oraz w niektórych krajach Ameryki Południowej. Okres wylęgania się tej choroby to około 7 do 30 dni. W zależności od tego, z jakim rodzajem malarii mamy do czynienia, tuż po wystąpieniu pierwszych objawów malarycznych, które bardzo podobne są do zwykłej grypy, dochodzi do pojawienia się innych symptomów. Bardzo często chory ma zażółcone gałki oczne, co świadczy o pojawiającej się żółtaczce, Ponadto kolejnym symptomem malarii jest powiększona śledziona. Następne etapy chorobowe obejmują przede wszystkim gorączkę, która pojawia się co kilka dni, zwykle jest to 2,3 dni. Bardzo często w przebiegu malarii do dochodzi niedokrwistości hemolitycznej oraz rozpadu erytrocytów. Pacjent uskarża się także na bóle kręgosłupa, kaszel oraz duszności. W skrajnych przypadkach może dojść do zapaści, a także śpiączki. Ciężka malaria niestety doprowadza do śmierci. Szacuje się, że w przypadku malarii mózgowej aż 50% chorych umiera!
Malaria to schorzenie niezwykle inwazyjne dla organizmu ludzkiego, jednak bardzo szybko podjęte leczenie, zazwyczaj doprowadza do całkowitego usunięcia malarii z organizmu. Malarię wywołują 4 różnorodne pasożyty, niektóre z nich mają zdolność osadzania się w ludzkiej wątrobie. Zarodźce pasożytów właśnie w tym organie przechodzą swoją dalszą fazę rozwojową. Kolejna faza rozwojowa pasożytów doprowadza do ich rozpadu, a cały cykl trwa około 21 dni. Natomiast przypadku występowania pasożytów typu P. vivax i P. ovale, cały cykl rozwojowy może trwać nawet do dwóch lat, mówi się wtedy o późnej malarii. Schorzenie to jest niezwykle niebezpieczne, zwłaszcza dla ludzi, którzy na co dzień nie mieszkają na terenach endemicznych. Osoby, które kilka lat wcześniej wróciły z wakacji, zwykle nie łączą dziwnych symptomów grypopodobnych z występowaniem później malarii. Zasięgając informacji na temat choroby, warto zapamiętać wiadomości, dotyczące późnych nawrotów malarii, dzięki temu o wiele szybciej można podjąć leczenie, zanim malaria przekształci się w większe powikłania, zagrażające zdrowiu, a nawet życiu pacjentów. Niestety, co roku na malarię umiera bardzo wiele osób.
Objawy później malarii są zwykle identyczne, jeśli chodzi o „zwykłą” malarię. Następuje rozpad erytrocytów w organizmie, a chory skarży się na objawy grypopodobne. Kolejnymi symptomami, świadczącymi o rozwoju malarii, jest oczywiście żółtaczka oraz powiększona śledziona. Niekiedy dochodzi do pojawienia się objawów neurologicznych, objawiających się zaburzeniami mowy, zaburzeniami równowagi, czy ogólnym rozbiciem, a czasami nawet śpiączką. Niestety, późna malaria bywa najczęstszą przyczyną zgonów.
Malaria mózgowa jest niczym innym jak powikłaniem „zwykłej” malarii. Objawia się bardzo podobnie, jak standardowa choroba. Chory odczuwa dreszcze, pojawia się wysoka temperatura, do tego dołączają bóle kostno-stawowe. Pacjent najczęściej skarży się na ogólny zły stan psychiczny.
Malaria mózgowa powstaje w momencie rozwoju wewnątrzkrwinkowych schizontów, które rozmnażając się w ciele człowieka, doprowadzają do rozpadu erytrocytów. Niestety, poprzez rozpad tych krwinek dochodzi do zalegania ich w niewielkich naczyniach krwionośnych, co doprowadza do niedotlenienia różnorodnych tkanek, w tym newralgicznej tkanki mózgowej. Jak wiadomo, jest to najbardziej nadwrażliwa tkanka, zwłaszcza na niedobór glukozy oraz tlenu. Niestety, proces ten bardzo często doprowadza do martwicy poszczególnych partii mózgu oraz do rozwoju malarii mózgowej, czyli groźnego powikłania „zwykłej” odmiany tego schorzenia. Typowymi objawami przy występowaniu malarii mózgu jest spadek ciśnienia tętniczego, lepkość krwi i niedokrwistość.
Malaria mózgowa rozpoczyna się bardzo podobnie jak malaria, występują objawy grypopodobne oraz tzw. faza zimnicy. Pierwszymi symptomami chorobowymi są: wszechogarniający niepokój, chorego zaczynają drażnić poszczególne sprawy, odczuwa lęki, których wcześniej nigdy nie doświadczał, chorobie towarzyszą także charakterystyczne napady zimna. Następnie pojawia się wysoka temperatura, bóle kostno-stawowe, niekiedy także żółtaczka oraz powiększenie się śledziony. Jeżeli malaria wchodzi w stan choroby przewlekłej, pojawiają się zaburzenia neurologiczne. Jako że mózg jest w wysokim stopniu niedotleniony, chory majaczy, ma trudności z normalnym mówieniem, może dojść do różnorodnych paraliżów, niedowładów i uszkodzenia różnorodnych nerwów, np. twarzowych. Bardzo często pojawiają się także objawy stanów depresyjnych, zaburzenia świadomości oraz majaczenie. Wszystkie te symptomy doprowadzają do zapalenia mózgu lub opon mózgowych. Objawy zapalenia mózgu są jednoznaczne, chory uskarża się na bardzo mocne bóle głowy, wymioty, może nastąpić również utrata świadomości lub oczopląs. W skrajnych przypadkach mogą pojawić się także krwotoki do siatkówki. Bardzo charakterystycznym objawem malarii mózgowej jest także nieregularny, o patologicznym zabarwieniu oddech. Chorych na malarię mózgową należy jak najszybciej zacząć chłodzić, głównie miejsca przy podwzgórzu głowy. Warto uświadomić sobie, że niepodjęcie jakichkolwiek czynności mogących prowadzić do wyleczenia, skutkuje śpiączką, a następnie zgonem.
Malaria jest schorzeniem, wywoływanym przez ugryzienie komara. Najbardziej inwazyjnym pasożytem, przenoszonym przez te owady, jest zarodziec sierpowaty. Malaria występuje endemicznie w krajach tropikalnych, są to tereny kontynentu afrykańskiego, głównie Afryki Zachodniej oraz Subtropikalnej oraz kontynentu azjatyckiego. Malaria bardzo często spotykana jest także w krajach Ameryki Południowej oraz w krajach o klimacie umiarkowanym, czyli głównie w państwach europejskich. Mimo że jest to choroba tropikalna, uważa się ją, za najczęściej występującą poza krajami endemicznym, i co roku zapada na nią kilkadziesiąt osób w Polsce. Na świecie szacuje się, że na malarię choruje co roku 10 tysięcy nowych osób.
Okres wylęgania się tej choroby w ciele człowieka wynosi około 7 dni. Szacuje się, że różnorodne odmiany malarii, rozwijają się w ciele człowieka do mniej więcej miesiąca. Bardzo charakterystycznym symptomem pojawiającej się malarii, jest tzw. zimnica połączona z ogólnym rozbiciem i niepokojem, towarzyszącym choremu. Następnie pojawia się gorączka, bóle kostno-stawowe i ogólne osłabienie ciała. W przypadkach łagodnej postaci malarii objawy na tym etapie się kończą. Jeśli choroba wkracza w etap bardziej zaawansowany, pojawia się żółtaczka, czyli zażółcenie gałek ocznych i powiększenie śledziony. Pacjent co kilka dni jest nękany nawracającą, bardzo wysoką gorączką. Nieleczona malaria może doprowadzić do objawów neurologicznych, czyli zapalenia opon mózgowych lub mózgu, a także śpiączki oraz zgonu.
Malarię diagnozuje się zazwyczaj na podstawie obrazu klinicznego oraz laboratoryjnie, poprzez badanie krwi na obecność pasożytów malarii. Leczenie malarii polega na przyjmowaniu leków przeciwmalarycznych. Europejscy turyści zwykle chorują po powrocie do domu, jednak może zdarzyć się taka sytuacja, że choroba rozwinie się jeszcze podczas wakacji, należy wtedy profilaktycznie przyjmować leki przeciwmalaryczne, a następnie udać się do Kliniki Chorób Tropikalnych, gdyż to tam zazwyczaj leczy się malarię. Warto zaznaczyć, że nieleczona choroba doprowadza do śmierci oraz groźnych powikłań, np. niedowładów czy śpiączki. Obecnie malaria jest chorobą całkowicie wyleczalną, jednak należy podjąć natychmiastowe kroki. W niektórych przypadkach można mówić o nawrotach malarii, a także późnych objawach. Będąc na wakacjach w krajach endemicznych, należy pamiętać o możliwości zachorowania na malarię, może do tego dojść nawet do kilku lat po odbyciu takiej wycieczki. Zauważając charakterystyczne objawy lub niepokojące symptomy, zawsze należy wspomnieć lekarzowi pierwszego kontaktu o możliwości zarażenia się malarią we wcześniejszych latach.
Zobacz również:
Może Cię też zainteresować: Chikungunya objawy
Uwaga!
Powyższa porada jest jedynie sugestią i spisem informacji z wielu renomowanych źródeł i w przypadku problemów zdrowotnych nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Zawsze w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem !
Informacje opierają się na stanie wiedzy z dnia publikacji 13.07.2018 i mogą ulec zmianie.